ORIENTAL UNIVERSITETIDA INDEKSATSIYALANGAN MA'LUMOTLAR BAZALARIDAN FOYDALANISH IMKONIYATI MAVJUDLIGI HAQIDA MA’LUMOT
Ushbu ma’lumot oliy ta’limdan keyingi ta’limning tegishli ixtisosliklarida faoliyat olib borgan mustaqil izlanuvchi va mustaqil tadqiqotchilarning xalqaro ilmiy axborot hamda bibliografik ma’lumotlar bazalaridan (Scopus, Web of Science hamda boshqa umume’tirof etilgan indeksatsiyalangan ilmiy resurslar) foydalanish bo‘yicha qamrov ko‘rsatkichlarini tizimlashtirish, tahlil qilish va monitoring natijalarini umumlashtirish maqsadida tayyorlangan statistik hisobotlar asosida shakllantirildi. Hisobotlarda ilmiy-tadqiqot faoliyatida Scopus, Web of Science hamda boshqa umume’tirof etilgan indeksatsiyalangan ilmiy resurslardan foydalanish ko‘nikmalarini rivojlantirishga qaratilgan tashkiliy-uslubiy ishlarning natijadorligi aks ettirilgan.
2024–2025 o‘quv yilida mazkur to‘rtta ixtisoslik bo‘yicha xalqaro ilmiy ma’lumotlar bazalaridan foydalanishga jalb etilgan foydalanuvchilar soni jami 31 nafarni tashkil etdi.
2025-2026 o‘quv yilida mazkur to‘rtta ixtisoslik bo‘yicha xalqaro ilmiy ma’lumotlar bazalaridan foydalanishga jalb etilgan foydalanuvchilar soni jami 73 nafarni tashkil etdi. Bu ko‘rsatkich oldingi yilga nisbatan sezilarli o‘sishni ko‘rsatadi.
TA’LIM TASHKILOTIDA INDEKSATSIYALANGAN MA’LUMOTLAR BAZALARIDAN FOYDALANISH IMKONIYATI MAVJUDLIGI HAQIDA MA’LUMOTNOMA
Universitetda xalqaro miqyosda e’tirof etilgan quyidagi indeksatsiyalangan ilmiy ma’lumotlar bazalaridan foydalanish imkoniyati yaratilgan.
Scopus – Elsevier nashriyoti tomonidan boshqariladigan yirik xalqaro bibliografik va iqtiboslar bazasi. Unda tabiiy, texnika, ijtimoiy va gumanitar fanlar bo‘yicha ilmiy maqolalar, konferensiya materiallari hamda kitoblar indekslanadi. Izlanuvchilar kalit so‘z, muallif, tashkilot, jurnal va tadqiqot yo‘nalishi bo‘yicha qidiruv olib borish, iqtibos ko‘rsatkichlarini tahlil qilish hamda jurnal reytinglarini, jumladan, CiteScore va SJR ko‘rsatkichlarini o‘rganish imkoniyatiga ega. Rasmiy sayt: https://www.scopus.com.
Web of Science (WoS) – Clarivate kompaniyasiga tegishli nufuzli xalqaro iqtiboslar indeksi. U Science Citation Index Expanded, Social Sciences Citation Index, Arts & Humanities Citation Index va boshqa kolleksiyalarni o‘z ichiga oladi. Tadqiqotchilar mazkur platforma orqali iqtiboslar tahlilini amalga oshirish, h-indeks va jurnallarning Impact Factor (JCR) ko‘rsatkichlarini aniqlash hamda tadqiqot tendensiyalarini kuzatish imkoniyatiga ega. Rasmiy sayt: https://www.webofscience.com.
Bundan tashqari, universitet kutubxonasi va ilmiy bo‘lim orqali boshqa umume’tirof etilgan resurslardan, jumladan, Google Scholar (https://scholar.google.com), DOAJ – Directory of Open Access Journals (https://doaj.org), ResearchGate (https://www.researchgate.net), PubMed (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov) hamda boshqa ochiq va obuna asosidagi ilmiy ma’lumotlar bazalaridan foydalanish imkoniyati ta’minlangan.
Xalqaro bazalar bilan bir qatorda, universitetda mahalliy ilmiy axborot resurslaridan ham foydalanish imkoniyati mavjud. Jumladan, O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tizimidagi ilmiy platformalar, milliy elektron kutubxonalar, dissertatsiya va avtoreferatlar bazalari, shuningdek, universitetning o‘z nashriyoti va ilmiy jurnallari faoliyat yuritadi. Mazkur resurslar orqali milliy qonunchilik, tarix, til, adabiyot, ta’lim menejmenti va iqtisodiyot sohalaridagi tadqiqotlar uchun zarur ilmiy manbalardan foydalanish imkoniyati yaratilgan.
Oriental universitetining rasmiy nashriyot platformasi – https://orientalnashriyot.uz/index.html – orqali universitet olimlari va izlanuvchilarining ilmiy maqolalari, monografiyalari, o‘quv qo‘llanmalari va boshqa nashrlari bilan tanishish, ularni elektron shaklda yuklab olish hamda nashr jarayonini kuzatish imkoniyati yaratilgan. Ushbu platforma mahalliy ilmiy muhitni rivojlantirish, tadqiqot natijalarini keng auditoriyaga yetkazish va nashr faolligini oshirishga xizmat qiladi. Platformada jurnallar, konferensiya materiallari va boshqa nashrlar bo‘yicha ma’lumotlar muntazam yangilanib boriladi.
Shuningdek, universitet kutubxonasida elektron katalog, raqamli resurslar va interkutubxona abonementi orqali qo‘shimcha manbalardan foydalanish imkoniyati mavjud. Bu tadqiqotchilarga nafaqat xalqaro, balki milliy ilmiy merosdan ham samarali foydalanish sharoitini ta’minlaydi.
Universitetda indeksatsiyalangan ma’lumotlar bazalaridan foydalanish uchun zarur infratuzilma yaratilgan. Ilmiy ishlar va innovatsiyalar bo‘limi, kutubxona hamda tegishli kafedralar orqali izlanuvchilarga bazalarga kirish, qidiruv usullari, filtratsiya, bibliografik tavsiflash va iqtibos keltirish bo‘yicha metodik yordam ko‘rsatiladi. Kompyuter zallari, elektron kutubxona punktlari va masofaviy kirish imkoniyatlari orqali tadqiqotchilarning zarur ilmiy resurslardan foydalanishi ta’minlangan. Har o‘quv yilida xalqaro bazalardan foydalanish bo‘yicha seminar-treninglar va amaliy mashg‘ulotlar o‘tkazilib, izlanuvchilarning tegishli ko‘nikmalari rivojlantiriladi. Ushbu tadbirlarda Scopus va Web of Science platformalaridan foydalanish, kalit so‘zlarni tanlash, natijalarni filtrlash, iqtiboslarni tahlil qilish va jurnal tanlash strategiyalari o‘rgatiladi.
2024–2025 o‘quv yilida to‘rtta asosiy ixtisoslik, jumladan, 07.00.01 – O‘zbekiston tarixi, 08.00.15 – Tadbirkorlik va kichik biznes iqtisodiyoti, 10.00.05 – Osiyo va Afrika xalqlari tili va adabiyoti hamda 13.00.07 – Ta’limda menejment ixtisosliklari bo‘yicha xalqaro ilmiy ma’lumotlar bazalaridan foydalanishga jalb etilgan foydalanuvchilar soni 31 nafarni tashkil etdi.
2025–2026 o‘quv yilida esa mazkur ko‘rsatkich 73 nafarga yetdi. Bu 2024–2025 o‘quv yiliga nisbatan foydalanuvchilar sonining sezilarli darajada oshganini ko‘rsatadi. Mazkur o‘sish universitet tomonidan yaratilgan imkoniyatlarning samaradorligini, izlanuvchilarning xalqaro ilmiy resurslarga bo‘lgan ehtiyojining ortganini hamda ushbu yo‘nalishdagi tashkiliy-uslubiy ishlarning natijadorligini ko‘rsatadi. Xususan, Ta’limda menejment ixtisosligi bo‘yicha foydalanuvchilar sonining sezilarli darajada oshgani mazkur yo‘nalishdagi tadqiqot mavzularining dolzarbligi va xalqaro ilmiy manbalarga bo‘lgan talabning yuqoriligi bilan izohlanadi.
Xalqaro va mahalliy ilmiy ma’lumotlar bazalaridan quyidagi yo‘nalishlarda maqsadli foydalanilmoqda:
– dissertatsiya va ilmiy maqola mavzulari bo‘yicha dolzarb xorijiy adabiyotlarni izlash va tanlash;
– Scopus va Web of Science kabi bibliografik hamda iqtiboslar bazalarida kalit so‘zlar asosida qidiruv olib borish;
– muallif, tashkilot, mamlakat, jurnal va tadqiqot yo‘nalishi bo‘yicha natijalarni filtrlash;
– indeksatsiyalangan jurnallarning ilmiy yo‘nalishi, nashr talablari va reyting ko‘rsatkichlarini o‘rganish;
– ilmiy manbalarni bibliografik tavsiflash, ulardan iqtibos keltirish va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatini shakllantirish;
– tadqiqot mavzusining xalqaro miqyosda o‘rganilganlik darajasi va zamonaviy tendensiyalarini aniqlash;
– ilmiy maqolalar tayyorlashda ishonchli va nufuzli manbalardan foydalanish ko‘nikmalarini mustahkamlash;
– universitet nashriyot platformasi orqali mahalliy nashrlarni kuzatish va ilmiy ishlarni nashrga taqdim etish.
Yuqoridagilardan kelib chiqib, Oriental universitetida mahalliy hamda xalqaro indeksatsiyalangan ilmiy axborot va ma’lumotlar bazalaridan foydalanish uchun zarur sharoitlar yaratilgan. Xususan, Scopus va Web of Science kabi nufuzli xalqaro bazalar, Google Scholar, DOAJ, ResearchGate kabi ochiq ilmiy resurslar, shuningdek, universitetning o‘z nashriyot platformasidan foydalanish imkoniyati ta’minlangan. Mazkur imkoniyatlardan foydalanish ko‘lami 2024–2025 o‘quv yilidagi 31 nafardan 2025–2026 o‘quv yilida 73 nafarga oshgani yaratilgan sharoitlarning amaliy samaradorligini ko‘rsatadi. Shu bois, ushbu yo‘nalishdagi ishlarni va o‘quv-seminarlarni izchil davom ettirish, izlanuvchilarning ilmiy axborot resurslaridan foydalanish ko‘nikmalarini yanada rivojlantirish hamda mazkur bazalardan foydalanish qamrovini kengaytirish maqsadga muvofiq.